Dişler
ve Estetik (1/2) - Devamı için tıklayınız
Estetik;
güzelliği ve güzelliğin insan zihnindeki ve
duygularındaki etkilerini
konu olarak alan felsefe kolu olup: mantık, hakîkate ermek için akla
nasıl kılavuzluk ediyorsa, estetik de güzeli bulmak için duyguya öylece
yol gösterir; Estetik doğaya tam bir uyum sağlayabilmektir. Göze
batmamaktır.
Diş estetiği (dental
esthetics, esthetic dentistry);
dişlerin görünümlerindeki veya yapılarındaki sorunların
giderilmesi amacıyla çeşitli diş hekimliği branşlarının tek tek veya
birbirleriyle uyumlu bir şekilde kullanılmasıdır. Ancak, hepsinin ortak
noktası, güzelin insanı olumlu etkileyen bir değer olarak görülmesidir
Estetik sorunlar:
° Dişlerin renklerindeki bozukluklar
°
Dişlerin şekillerindeki bozukluklar
° Dişlerin konumlarındaki bozukluklar
° Diş eksiklikleri
° Diş etleriyle ilgili sorunlar
°
Çenesel uyumsuzluklar
Dişlerde yapılabilen estetik
uygulamalar:
Seramik
dişler: taşıyıcı bazası metal olmayan şeffaf ve diş
minesine çok benzeyen
seramik dişler Işık geçirme özelliği olduğu için doğal dişten ayırmak
mümkün değildir.
Metal
desteksiz IPS köprüler: Güçlendirilmiş porselenin özel makinalarda
sıkıştırılması ile elde
edilir. Özellikle ön dişlerde, ışık geçirgenliğinin çok iyi olmasından
dolayı tercih edilir. Arka bölge için özellikle çiğneme kuvvetlerine
karşı yeterince dayanıklı değildir.
Metal desteksiz zirkonyum
esaslı köprüler:
Bu sistemde alt yapı olarak metal yerine beyaz bir alaşım olan
zirkonyum kullanılır. Son teknoloji ürünü bu altyapı estetik ve
dayanıklılığı birarada sunabilme özelliğine sahip tek malzemedir.
Sistemin en büyük avantajı ulaştığı çok yüksek dayanılılıkla arka
bölgedeki köprülerde de tam estetik bir görünüm sağlamasıdır.
Zirkonyum Nedir ?
Uzun yıllardır porselen uygulamalarında dayanıklılık için, porselen
dişin altına metal bir alt yapı kullanılmaktaydı. Bu metal alt yapının
diş etleri, diş dokusu, genel vücut sağlığı ve en önemlisi estetik
yönünden mahsurları bilindiğinden, porselen alt yapısında metale
alternatif bir malzeme arayışı yıllardır sürmekteydi.
Daha önce tıbbın diğer alanlarında başarıyla kullanılan zirkonyum un
dişhekimliğinde porselen metalinin yerine uygulanması ile yeni bir
devir açılmış oldu.Çünkü bu yeni zirkonyum alt yapılı porselen
kaplamalar diş eti problemi, ve allerji yapmamasının yanında, ışık
geçirme özelliği ile dogal dişlere yakın estetik ve fonksiyonu
yakalamımızı sağlamaktadır.Zirkonyumun üzerine porselen konularak
yapılan kuron(kaplama) ve köprüler Ceramic ve Zirkonyum kelimelerinin
birlestirilmesinden oluşan CERCON kısa adı ile anılır. 900 Mpa dirence
sahip sistem en yüksek fiziksel değerlerin yanında ışık geçirme
özelliği doku uyumu ve birçok değişik endikasyonu kapsayarak
dişhekimliğinde yepyeni bir dönem başlatmıştır. Materyalin başarısı tıp
ve endüstri alanında kanıtlanmıştır. 1998 yılında başlayan araştırmalar
sonucunda 2002 yılı başından itibaren klinik uygulamalara tüm dünyada
geçilmiştir. Bu yeni uygulama ile hastada metal-seramik ve tam seramik
restorasyonlarda oluşan estetik kaygılar kesinlikle ortadan
kalkmaktadır.
Porselen Dolgular:
Madde kaybı fazla,arka azı dişlerde uygulanır. Estetik, çiğneme
basınçlarına dirençli, uzun vadede güvenilir dolgulardır.
Porselen Lamine:
Tırnak kalınlıgında, istenen renk, boy ve formda özel olarak
hazırlanmış bir porselen tabakasının dişin ön yüzüne yapıştırılması
tekniğidir.Bu yöntemde porselen kron uygulamasından farklı olarak
sağlıklı dişler kesilip küçültülmüyor. Bunun yerine sadece ön yüzden
çok ince bir diş tabakası kaldırılıp, hazırlanan laminat tabaka dişin
ön yüzüne yapıştırılıyor.
Uygulama alanları:
°
Ön dişlerdeki aralıkların (diestema) kapatılmasında ;
° Çarpma sonucu oluşan kırıkların tedavisinde ;
° Diş beyazlatma yönteminin yeterli olmadığı
aşırı koyu renkli dişlerde ;
° Çürük ve çapraşıklık nedeni ile, tüm dişlerin
porselen kaplanması
gereken durumlarda.
In-ceram: Çift
katmanlı porselen mekanik özellikleri iyi olan, sağlam, çok
uygulanan bir sistemdir.
Estetik probmem lamine ile halledilemiyorsa biraz daha kesilerek
in-ceram, cercon, hiceram, empress2, procera yapılabilir.
Empress Kuron:
Basınçla - dökülebilir sıkıştırılmış porselen estetik ve yeni teknoloji
ürünüdür Altyapısında metal içermeyen porselen kuronlardır. Böylece tam
şeffaflık sağlanmakta ve doğal dişlere çok yakın estetik görünüm elde
edilebilmektedir. Genellikle ön grup dişlerde kullanılmakta olup arka
bölgelerde tercih edilmemektedir. Eğer dişler kanal tedavisi geçirmiş
veya renk değiştirmiş ise alt dişin rengini bir miktar
yansıtabilmektedir.
Sonuç olarak söyleyebiliriz
ki:
Estetik olaylar da, tıpkı bilgi olayında olduğu gibi, bize süje ile obje
arasındaki ilgiyi gösterir.
Estetik olay da aynı şekilde estetik olarak algılayan süje ile bu
süjenin estetik algı ile kendisine yöneldiği varlık, doğa ya da sanat
eseri dediğimiz obje arasındaki ilgidirEstetiğin görevi, bulanık ve
karmaşık olan duyusal bilginin mükemmelliğini araştırmaktır.
Duyusal bilginin mükemmelliği güzellik adını alır. Buna göre, estetiğin
konusu güzelliktir. Estetiğin konusu içine yalnız güzellik ve estetik
değerler girmez, sanat da girer. Çünkü sanatın amacı da sanat
eserlerinde güzelliği ya da estetik değerleri ortaya koymaktır.
Aristoteles'e göre güzellik bir ahenk, orantı ve düzendir. Bu nedenle
orantıdan yoksun olan hiçbir şey güzel olamaz. Buradan anlaşılacağı
gibi Aristoteles güzelliği matematik olarak açıklamıştır.
Eski Yunan'da ortaya atılan, bütün güzellikleri açıklayıcı bir formül
olarak düşünülen " altın oran " düşüncesi özellikle Rönesans'ta ve
sonrasında tekrar ön plana çıkar.
Düşünürler bir biçimi oluşturan parçaların oranının bir güzellik
tılsımı olarak kendi içinde bulunduğunu düşünmüşler ve bu oranı bulmak
için yüzyıllar boyu doğada ve sanatta biçim araştırması yapmışlardır.
Güzelliğin metafizik anlamda ele alınması İlkçağla başlamış, daha sonra
günümüze kadar yaşamını sürdürmüştür. Örneğin, Hegel'e göre, güzellik
mutlak ruhun nesnelere yansımasıdır.
Schopenhauer'e, göre güzellik mutlak iradenin kendisini
dışlaştırmasıdır. Çağdaş felsefede de , örneğin N. Hartman'a göre tinin
maddede kendini göstermesidir. Estetiğin kurucusu Baumgarten'e göre
güzellik duyumsal bilginin mükemmelliğidir.
Benedetto Croce'a göre ise güzellik, mutluluk veren bir biçimleniştir.
Görüldüğü gibi filozoflar güzel hakkında farklı yorumlar yapmışlardır.
Merhum Kuyumcu İhsan ÖZBAYLAR anısına hazırlanmıştır.