Diş, Diş Eti, Oral Hijyen

Bakteri plağı dişe sıkıca tutunan, yapışkan saydam bir tabakadır. Oluşumu sürekli devam eder. Tırnağınızla dişinizin üzerini kazıyarak plağı fark edebilirsiniz. Plağın bir miligramında 1 ile 500 milyon arasında bakteri bulunabilir ve plak bakteriler tarafından üretilir. Dil, dudak ve tükürük, yiyecek ve içeceklerle birlikte bakterileri de dişlerin üzerinden alıp mideye gönderir. Bu yüzden bakteriler dişe tutunabilmek için bakteri yapıştırıcısı olarak bilinen dextran adında yapışkan bir madde salgılarlar. Bu madde suya dirençli olduğu için ağız çalkalandığında plak uzaklaşmaz.Bakterilere güvenli besin kaynağı oluşturabilmek için dextran başka işlevler de görür. Yenilen gıdaların küçük parçalarını bir av gibi yakalar ve bakterilere uygun besini temin eder. Eğer ortamda besin yoksa bakteriler kendi dextranlarının bir kısmını sindirerek sizin bir sonraki öğününüze kadar beklerler.Sonuç olarak plak, bakteriler, bakterilerin salgıladıkları yapışkan dextran ve gıda artıklarından oluşan bir yapıdır. Bakteriler besinleri sindirdikçe, asit salgılarlar. Yapışkan madde içindeki asitler diş ile temastadır ve bu temasın uzun sürmesi dişten mineral kaybı ile sonuçlanır. Plak temizlenmezse çürük oluşacaktır. Kötü ağız bakımının tek sonucu çürükler değildir. Plak daha çok diş eti hizasında oluşur ve irritasyona, kanayan diş etine veya daha ciddi problemlere yol açabilir (bkz. periodonti).

Plak kontürolü nasıl yapılmalı?
Ağız bakterilerini ortadan kaldıramasak da onları kontrol edebiliriz. Plak oluşumu için gerekli zaman olan 24 saat geçmeden bakteriler diş ve diş etlerine zarar verecek asitleri üretmezler. Eğer her gün birkaç dakikanızı diş fırçalamaya diş ipi kullanmaya ayırırsanız ağız sağlığınız için en büyük adımı atarsınız. Ağzınızdaki plağı sadece siz kontrol edebilirsiniz. Doğru yapılan bir diş fırçalama ve diş ipi kullanımı ağzınızdaki bakterilerin birikip, beslenecekleri ortamlarını yok eder. Bakteri plağının olmadığı ağızlarda ise çürük ve diş eti problemleri ile karşılaşılmaz.

Ağız kokusunun sebebi ölü bakterilerin atık maddesi olan ve volatile sülfür adı verilen bir gazdır. Nefeste oluşan kötü koku büyük oranda ağız içi kaynaklıdır. Ağız içi bir infeksiyon, ilerlemiş bir dişeti hastalığı yada sadece ağız içinde birkaç saatten fazla kalmış gıda artıklarına yerleşen bakteriler kokuya sebep olurlar. Kokuya sebep olan diğer sistemik problemler ise: Tonsilit, akciğer iltihabı, sinüzit, şeker hastalığı (aseton kokusu), mide bağırsak hastalıkları, böbrek yetmezliği (balıksı koku), karaciğer ve metabolizma bozukluklarıdır.Ağız kokusunun öncelikle sebebi teşhis edilmeli ve buna göre tedavisi yapılmalıdır. Ağız içi kaynaklı kokularda yapılması gerekenler ise Tüm çürükler tedavi edilir. Diş eti hastalığı tedavi edilir. Cepler ve diş taşları elimine edilir Gömük ve yarı gömük 20 yaş dişleri çekilir.

Tüm bunların dışında:
Her öğünden sonra dişlerinizi 3 dk fırçalayınız ve günde bir kez diş ipi kullanınız. Diş fırçanızı kuru ve temiz bir yerde muhafaza ediniz ve kullandıktan sonra iyice yıkayınız. Dil çok girintili ve pütürlü yapısı sebebiyle bakterilerin rahatça yerleşip zor temizlenebileceği bir dokudur. Dişlerinizle birlikte dilin yüzeyinin ve özellikle arka kısmının fırçalanması kokuyu önlemek açısından önemlidir. Eğer fırça ile bu yüzeyi fırçalamaktan rahatsız oluyorsanız temiz bir plastik kaşık kullanarak dili kökünden ucuna kadar sıyırarak temizleyiniz.
Ayrıca dilinizi rahat ve düzgün bir şekilde temizleyebilmek için piyasada bulunan dil fırçaları ve dil kazıyıcıları size çok yardımcı olacaklardır. Nane şekeri,ağız spreyleri yada gargaralar ağız kokusunu önlemez sadece kısa bir süre (5-7 dk) baskılar.

Ağız kokusunu önlemek için %50 su ve %50 hidrojen peroksit'den hazırlayacağınız bir gargara olumlu etki yaratabilir. Gıda kaynaklı (sarımsak ,soğan,alkol vb) kokularda ise ertesi sabah aç karnına içilen bir bardak soğuk süt kokuyu belirgin miktarda azaltır.